Karaciğer hastalıkları için öncelikle İç Hastalıkları (Dahiliye) ve Gastroenteroloji bölümlerine başvurulmalıdır; cerrahi bir müdahale gerektiğinde ise Genel Cerrahi hekimlerine gidilmelidir. Karaciğer yağlanması, enzim yüksekliği, hepatit veya karın sağ üst kadranında ağrı gibi şikayetler, günümüzde en sık karşılaşılan sağlık sorunları arasında yer alır. Vücudun adeta ana filtresi ve kimya fabrikası gibi çalışan bu hayati organın dengesini kaybetmesi, tüm sistemleri doğrudan etkiler. Problemler genellikle sinsi ilerlediğinden, erken dönemde fark edilen belirtilerle birlikte doğru tıbbi branşa yönelmek tedavi başarısının temelini oluşturur. Vakit kaybetmeden doğru uzmanlık alanından randevu alarak detaylı muayeneden geçmek, kalıcı sağlığın korunması için atılacak en güvenilir adımdır.
Akut ve Kronik Karaciğer Hastalığı Belirtilerinde İlk Olarak Hangi Bölüme Gidilir?
Karaciğerin fonksiyonlarında bozulma veya hücresel hasar olduğundan şüphelenilen durumlarda ilk adres İç Hastalıkları (Dahiliye) veya özelleşmiş bir branş olan Gastroenteroloji bölümleridir. Gastroenteroloji uzmanları, mide, bağırsak, safra kesesi ve karaciğer hastalıkları üzerine ileri eğitim almış hekimlerdir. Günlük yaşantınızda daha önce hissetmediğiniz türden belirtiler fark ettiğinizde bu bölümlere başvurmanız en doğru adımdır. Hastanın şikayetleri dinlenip fiziksel muayenesi yapıldıktan sonra istenen kan testlerinde karaciğer enzimleri yüksek çıkarsa, süreç radyolojik tetkiklerle detaylandırılır. Yağlanmalar, viral hepatitler, otoimmün hepatit türleri ve siroz gibi hastalıkların ilaçlı tedavileri bu bölümler tarafından yürütülür. Bazen karaciğerin işleyişini bozan durumlar genel bir enfeksiyon tablosuyla ilişkili olabilir. Özellikle enfeksiyon kaynaklı tablolarda, Enfeksiyon Hastalıkları uzmanları da tedavi sürecine aktif katılır.
Tüm bu değerlendirmeler sırasında çocuk hastalar söz konusu olduğunda, sevk zinciri biraz daha farklı işler. Çocukların anatomik ve fizyolojik yapıları yetişkinlerden çok farklı olduğu için, çocuk yaş grubundaki hastaların karaciğer rahatsızlıkları Çocuk Gastroenterolojisi uzmanları tarafından değerlendirilmelidir. Bu hekimler, çocukların gelişim sürecini de göz önünde bulundurarak çok daha hassas bir takip planı oluşturmaya çalışırlar. Yapılan tetkikler sonucunda karaciğerin sadece çalışma sisteminde değil fiziksel yapısında da bir sorun olduğu, örneğin doğumsal bir anomali, bir lezyon veya kitle olduğu fark edilirse, çocuk gastroenteroloji hekimi hastayı ve ailesini bilgilendirerek doğrudan ilgili cerrahi bölümlere yönlendirir. Böylece hastanın vakit kaybetmeden en doğru tedaviyi alması amaçlanır.
Gastroenteroloji ve İç Hastalıkları bölümlerine başvurmayı gerektirebilecek başlıca belirtiler şunlardır:
- Karın sağ üst kadranında ağrı
- Sürekli halsizlik
- Yorgunluk hissi
- İdrar renginde koyulaşma
- Dışkı renginde açılma
- Ciltte sararma
- Göz aklarında sararma
- İştahsızlık
- Mide bulantısı
- Açıklanamayan kilo kaybı
Karaciğerde Yapısal Bir Lezyon veya Kitle Saptandığında Hangi Doktora Gidilir?
Görüntüleme tetkikleri sonucunda karaciğerinizde bir kitle, tümör, leke, büyük bir su kesesi veya yapısal bir farklılık tespit edilirse, tedavinizin devamı için başvurmanız gereken ana bilim dalı Genel Cerrahi bölümüdür. Ancak karaciğer cerrahisi, genel cerrahi disiplini içerisinde oldukça meşakkatli ve tecrübe gerektiren çok özel bir alandır. Bu alanda yoğunlaşmış ve karaciğer, safra yolları, pankreas hastalıklarının cerrahi tedavisine odaklanmış hekimler, bu organların anatomik zorluklarına karşı çok daha donanımlı hale gelirler. Karaciğer, yapısı itibarıyla çok yoğun kanlanan, içinden ve çevresinden vücudun en hayati büyük damarlarının geçtiği oldukça hassas bir organdır. Safra yollarıyla olan karmaşık ve ince ilişkisi de göz önüne alındığında, bu bölgede yapılacak ameliyatlar ciddi bir el becerisi ve mikroskobik düzeyde bir dikkat gerektirir. Genel cerrahi hekimleri, karaciğerin kendi dokusundan kaynaklanan tümörlerin ameliyatla alınmasından, karaciğere başka organlardan sıçramış olan kitlelerin temizlenmesine kadar geniş bir çerçevede tedavi kararlarını planlarlar ve hastayı yönlendirirler.
Bu ameliyatlar planlanırken hekimlerin göz önünde bulundurduğu en önemli kriter, hastalıklı dokuyu mümkün olduğunca geniş ve güvenli sınırlarla vücuttan uzaklaştırmak, geride ise hastanın hayatını sağlıklı bir şekilde idame ettirmesine yetecek düzeyde sağlam doku bırakmaya çalışmaktır. Karaciğer rezeksiyonu adı verilen bu parça çıkarma işlemleri; tümörün boyutuna, organ içindeki derinliğine ve hayati damarlarla olan ilişkisine göre açık, kapalı veya robotik yöntemlerle yapılabilir. Yüzeye yakın, küçük boyutlu lezyonlarda daha az kesi gerektiren kapalı yöntemler tercih edilerek hastanın ameliyat sonrası toparlanma sürecinin hızlandırılması amaçlanır. Daha derin veya büyük kitlelerde ise açık cerrahi yaklaşım hastanın güvenliği açısından daha uygun bir seçenek olarak değerlendirilebilir.
Karaciğer Kist Hidatiği veya Köpek Kisti Şüphesinde Hangi Bölüme Gidilir?
Ülkemizde zaman zaman karşılaşılan ve halk arasında köpek kisti olarak adlandırılan kist hidatik hastalığı, belirli bir parazitin vücuda girmesiyle oluşur. Ultrason raporlarında kist hidatik şüphesi yer alıyorsa, vakit kaybetmeden Genel Cerrahi uzmanlarına başvurulması önerilir. En temel risk, kistin büyüyerek gerginleşmesi ve herhangi bir travmayla veya kendiliğinden patlayarak sıvının karın boşluğuna yayılma ihtimalidir. Böyle bir durumda şiddetli alerjik reaksiyon yaşanabilir ve parazitler diğer organlara sıçrayabilir. Cerrahi hekimleri, kisti temizlerken sızıntıyı engellemek için özel önlemler alıp içeriği güvenle boşaltmaya çalışırlar. Hastanın anestezi almaya uygun olmadığı özel durumlarda, Girişimsel Radyoloji hekimlerinin desteğiyle iğneyle girilerek boşaltma işlemi denenebilir. Sürecin her aşamasında enfeksiyon hastalıkları hekimlerinin önerdiği ilaçlarla destekleyici medikal tedaviler uygulanması hedeflenir.
Kist hidatik şüphesiyle başvuran hastalarda cerrahi ekiplerin değerlendirdiği temel unsurlar aşağıda sıralanmıştır:
- Kistin çapı
- Kistin karaciğer içindeki konumu
- Kistin gelişim evresi
- Çevre dokularla olan mesafe
- Safra yollarıyla ilişkisi
- Hastanın anesteziye uygunluğu
- Patlama ihtimali
Farklı Organlardan Karaciğere Sıçrayan Kanser Metastazlarında Hangi Doktora Gidilir?
Karaciğer, vücuttaki kan dolaşım sisteminin en önemli süzgeçlerinden biri konumunda olduğundan, vücudun başka bölgelerinde ortaya çıkan kanser hücrelerinin sıklıkla ulaştığı ve yerleştiği organların başında gelir. Özellikle kalın bağırsak ve rektum bölgesindeki kanserlerin kan akımı doğrudan karaciğere yöneldiği için, bu hastalarda karaciğer metastazı adı verilen hastalık sıçramalarıyla sıkça karşılaşılır. Eğer kolon kanseri tanısı almışsanız ve filmlerinizde karaciğerde de lezyonlar saptandıysa, tedavi süreciniz için başvurmanız gereken ana branş yine bu konuda deneyimli Genel Cerrahi birimleridir. Eskiden karaciğere sıçramış kanserlerin ameliyatla tedavi edilemeyeceği gibi bir düşünce varken, günümüzde gelişen cerrahi teknikler ve teknolojik donanımlar sayesinde bu metastazların cerrahi yollarla güvenle temizlenmesi sıklıkla amaçlanmaktadır ve hastalar sağlığına kavuşabilmektedir.
Metastazı olan bir hastada cerrahi karar verilirken, kitlenin sayısı ve büyüklüğü detaylı olarak incelenir. Genel cerrahi uzmanları, hastanın karaciğerindeki tüm tümörleri temizledikten sonra geriye yeterli ve fonksiyonel bir karaciğer dokusunun kalıp kalmayacağını titizlikle hesaplarlar. Bazı uygun vakalarda, hem bağırsaktaki ana tümör hem de karaciğerdeki metastazlar tek bir ameliyat seansında alınabilir. Ancak tümörlerin sayısı fazla veya boyutları cerrahi sınırları zorlayacak kadar büyükse, hastalar önce medikal onkoloji hekimlerine yönlendirilerek kemoterapi alması sağlanır. Bu tedavi ile kitlelerin küçülmesi hedeflenir ve ardından daha güvenli bir şekilde cerrahi planlamaya geçilir. Ameliyat sırasında hekim, bazı ufak tümörleri ameliyat aletleriyle kesip çıkarmak yerine, onlara ısı enerjisi uygulayarak yakma işlemini de ek bir tedavi yöntemi olarak kullanmayı tercih edebilir.
İleri Evre Karaciğer Yetmezliği ve Organ Nakli İhtiyacında Hangi Bölüme Gidilir?
Çeşitli kronik hastalıklar, uzun süreli hepatit enfeksiyonları, yoğun karaciğer yağlanması veya siroz gibi durumlar sonucunda karaciğer hücreleri zamanla geri dönüşü olmayan bir hasar alabilir. Organın yapısının sertleşmesi ve vücudun zehrini atma, kan pıhtılaştırıcı faktörleri üretme gibi temel görevlerini yerine getirememesi tablosuna tıpta son dönem karaciğer yetmezliği adı verilir. İlaçlı tedavilerin artık yetersiz kaldığı, organın işlevini yitirdiği ve hastanın yaşam kalitesinin hızla düştüğü bu evrede, tek kalıcı ve etkili çözüm genellikle karaciğer naklidir. Bu süreç oldukça gelişmiş bir tıbbi donanım, altyapı ve klinik tecrübe gerektirir. Nakil ihtiyacı doğduğunda hastaların yönelmesi gereken birim, Organ Nakli Merkezleri ve bünyesinde bulunan özelleşmiş Genel Cerrahi transplantasyon ekipleridir. Organ nakli cerrahları, hem beyin ölümü gerçekleşmiş olan bağışçılardan hem de hastanın sağlıklı canlı vericilerinden alınan organ parçalarıyla bu zorlu süreci titizlikle yönetirler. Nakil bekleyen hastalar, hastalığın aciliyetini belirten çeşitli laboratuvar skorlamalarına göre listelere dahil edilir ve tüm süreç tamamen objektif kurallar çerçevesinde yürütülür.
Canlı verici adaylarının değerlendirilmesinde genel cerrahi nakil ekiplerinin dikkate aldığı başlıca medikal ve etik kriterler şunlardır:
- Reşit olma durumu
- Akli dengenin yerinde olması
- Özgür iradeyle gönüllülük beyanı
- Alıcıyla kan grubu uyumu
- Kronik sağlık sorunu bulunmaması
- Aktif enfeksiyon taşımaması
- Bulaşıcı hepatit virüsü taşımaması
- Yeterli karaciğer hacmine sahip olunması
- Ameliyata engel kalp rahatsızlığı olmaması
Karaciğer Kanserlerinin Ortak Değerlendirmesi İçin Hangi Kurullara ve Hangi Bölüme Gidilir?
Karaciğerde tespit edilen kötü huylu kitlelerin ve kanserlerin tedavi planlaması, genellikle tek bir hekimin ya da tek bir branşın kararına bırakılamayacak kadar karmaşık bir süreçtir. Hastalığın evresi, tümörün yapısı, hastanın genel kondisyonu ve uygulanabilecek farklı tedavi seçeneklerinin çeşitliliği, bu tür durumlarda daima ortak bir aklın devrede olmasını gerektirir. Bu nedenle hastaların tüm radyolojik görüntüleme filmleri, biyopsi patoloji sonuçları ve kan tahlillerinin detaylı olarak masaya yatırıldığı Multidisipliner Tümör Konseylerine başvurulması veya hastanın durumunun bu kurullarda tartışılması büyük bir önem taşır. Bu konseylerin temel amacı, farklı uzmanlık alanlarından gelen deneyimli hekimlerin bir masa etrafında toplanarak, dünyaca kabul görmüş güncel bilimsel veriler ışığında en doğru tedavi stratejisini ortaklaşa belirlemeleridir.
Tümör konseylerinin içerisinde ameliyatı üstlenecek genel cerrahi uzmanı, ilaç tedavilerini düzenleyen medikal onkoloji uzmanı ve radyasyon onkolojisi uzmanı bulunur. Bunun yanı sıra hastalığın haritasını çıkaran radyoloji uzmanları, alınan dokuyu mikroskopta inceleyen patoloji uzmanları ve nükleer tıp uzmanları da bu kurulların üyeleridir. Hasta konseyde değerlendirildiğinde direkt ameliyat kararı çıkabileceği gibi, bazen ameliyat öncesinde hastalığı geriletmek amacıyla kemoterapi alınması kararlaştırılabilir. Cerrahiye uygun olmayan hastalarda tümörün lokal olarak yakılması gibi alternatif planlar yine bu toplantılarda şekillenir. Hastalar, konuyla ilgili tüm bölümlerin ortak bilgisinden faydalanarak en uygun ve kişiselleştirilmiş tedaviye yönlendirilirler. Sürecin bu şekilde yürütülmesi, hastanın güvende hissetmesine ve tedaviye uyum sağlamasına destek olur.

Doç. Dr. Aydincan Akdur, genel cerrahi alanında Türkiye’nin önde gelen akademisyen ve cerrahlarından biridir. Ankara Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı olarak akademik çalışmalarını sürdürmekte, aynı zamanda Çankaya’daki özel muayenehanesinde hasta kabul etmektedir. Özellikle meme cerrahisi, endokrin cerrahisi, hepatopankreatobilier cerrahi, kolorektal cerrahi ve fıtık cerrahisi alanlarındaki deneyimiyle tanınmaktadır.
1995 yılında Özel Yükseliş Koleji’nden mezun olan Dr. Akdur, 2002 yılında Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş, 2009’da Başkent Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamlamıştır. 2014 yılında Dr. Öğretim Üyesi, 2021 yılında ise Doçent unvanını almıştır. Akademik kariyeri süresince binlerce cerrahi operasyonda görev almış; özellikle meme ve tiroid cerrahisi, karaciğer–pankreas cerrahisi, kolorektal ve laparoskopik fıtık operasyonları gibi alanlarda modern cerrahi teknikleri başarıyla uygulamıştır.
Doç. Dr. Akdur’un 82 uluslararası indeksli makalesi, 400’ün üzerinde atfı ve 150’den fazla bilimsel bildirisi bulunmaktadır. Minimal invaziv cerrahiye olan ilgisi, hasta güvenliği ve fonksiyonel bütünlüğü ön planda tutan yaklaşımıyla birleşmektedir. Günümüzde hem akademik hem klinik çalışmalarına Ankara Medipol Üniversitesi ve özel muayenehanesinde devam eden Doç. Dr. Aydincan Akdur, genel cerrahi alanında bilimsel birikimi ve etik hekimlik anlayışıyla öne çıkan bir isimdir.
